Topographie des Terrors

Middenin Berlijn staat een grote kleurloze 'bunker' met een onwaarschijnlijk bizarre inhoud. Het gebouw, geopend in 2010, oogt op afstand al naargeestig vooral door het gesloten karakter met daaromheen een vlakte met grijze brokken steen. Naarmate ik dichterbij kom voel ik een psychische drempel ontstaan en met verhoogde hartslag en samen met andere mensen wier gesprekken ook zijn gestokt neem ik de grote draaideur naar binnen, 
Welkom in de Topographie des Terrors, het hart van de Nazi terreur 1933-1945. Precies op de plek waar de Waffen SS, de Gestapo en de Sicherheitsdienst hun hoofdkwartier hadden. Maar vooral de plek waar vandaan de man met het snorretje en zijn verkeerde vrienden besloten de wereld in brand te steken en miljoenen mensen de dood in te jagen.

Wat volgt is een stille tocht langs de opkomst van het Nazi regime vanuit zuid-Duitsland, langs de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog in Europa en uiteindelijk langs de ondergang van het Derde Rijk met een platgebombardeerd Berlijn. Dit alles uitgedrukt in foto's, krante-artikelen, Nazi-documenten, Jodensterren, Doods-registers uit de kampen en zoveel ander bewijsmateriaal van de Nazi terreur. Ik kom ook de sectie Niederlande tegen met dramatische foto's van Westerbork en die angstaanjagende razzia's in Amsterdam. Tranen schieten tekort, laten we 4 en 5 mei nooit vergeten.

Als ik weer naar buiten loop voel ik waardering voor de gemeente Berlijn, die besloten heeft op de plek van het destijds weggevaagde Nazi-complex nooit meer iets anders te bouwen dan die bunker. Als een soort schuldbewuste open wond naar de wereld.

Het brengt me terug bij de Nederlandse jeugdvriend Paul die al jaren in Berlijn woont en waar ik weer eens op bezoek ben. Hij is als 2e-generatie oorlogsslachtoffer nog altijd met deze historie bezig. In de laatste jaren vooral in de vorm van rondleidingen in oa de oude Joodse wijk van Berlijn en alle Nazi sporen die er nog altijd te vinden zijn.
Sommige zaken in het leven laten je namelijk nooit meer los.